Please update your Flash Player to view content.
Strona główna > Literatura i Prasa

Dział Literatury i Prasy

Dział Literatury i Prasy

W Dziale Literatury, zwanym popularnie biblioteką, zgromadzono kilkadziesiąt tysięcy tomów. Wyróżnić należy szczególnie cenny zbiór dziewiętnastowiecznych prac badaczy niemieckich i słowiańskich, fundamentalnych dla historii badań kaszubszczyzny, m.in. komplet (9 t.) dzieła J. Voigta Geschichte Preussens von den altesten Zeiten..., Königsberg 1827-1839, czy też Geschichte der Kaschuben F. Lorentza lub Die Slowinzen und Lebakaschuben F. Tetznera.

Muzeum szczyci się posiadaniem oryginalnych zabytków piśmiennictwa kaszubskiego z XIX i XX wieku, takich jak pierwodruki i kolejne wydania dzieł Floriana Ceynowy, Hieronima Derdowskiego, Aleksandra Majkowskiego, Leona Heykego, Jana Karnowskiego, Aleksandra Labudy, Jana Trepczyka, Jana Rompskiego i innych.

Zauważyć należy zbiór leksykograficzny, począwszy od słowników: Samuela Lindego, Krzysztofa Mrongowiusza, Stefana Ramułta, Leona Biskupskiego, A. Parczewskiego, J. Łęgowskiego, K. Nitscha i innych, po ostatnie wydane słowniki J. Trepczyka i E. Gołąbka.

Znamienna dla duchowości Kaszub jest grupa XIX-wiecznych modlitewników wydawanych na Pomorzu, w tym najbliższa wejherowskim pątnikom Droga do nieba wydana w Pelplinie.

      W zbiorach działu znajdują się księgozbiory takich postaci, jak m.in.: Franciszek Fenikowski, Franciszka Majkowska, Władysław Kirstein, Teodora Kropidłowska, Jan Rompski, Julian Rydzkowski, Otylia Szczukowska i Hubert Suchecki, czy znanego pomorskiego rodu Połczyńskich.

Niezwykle cenna jest posiadana od niedawna przez MPiMK-P biblioteka znakomitości naukowej - historyka i niezwykłego Kaszuby prof. Gerarda Labudy. O jej kształcie decydują europejskie i ogólnopolskie uwarunkowania pracy badawczej profesora. Istotny dla dziejów kaszubskiej literatury i historii jest bogaty księgozbiór Tadeusza Bolduana - redaktora i działacza, zaangażowanego w problemy regionalne Pomorza.

Rzadkie, a przez muzeum posiadane, są druczki wydawane w Chełmnie przez Ignacego Danielewskiego – właściciela i redaktora „Nadwiślanina”, współpracownika „Gazety Toruńskiej”.

Wśród zgromadzonych do chwili obecnej zbiorów Działu Prasy (około 40 tys. egz.) na uwagę zasługują zwłaszcza te najstarsze, z początków czasopiśmiennictwa kaszubskiego. W latach 1866-1868 Florian Ceynowa, etnograf i językoznawca, uważany powszechnie za ojca kaszubsko-pomorskiego regionalizmu wydawał w Świeciu pismo „Skôrb Kaszëbsko-Słovjnskji Mòve". Zamieszczał w nim zbierane przez siebie bajki, zagadki, legendy kaszubskie. W sumie ukazało się 13 numerów.

alt

Innym cennym, niezwykle unikatowym nabytkiem jest wydawany w Chełmnie tygodnik „Szkoła Narodowa" (1848-50). Podejmowano w nim tematykę służącą kształtowaniu polskiego życia narodowego, podkreślano wartość walki o prawa narodowe, szczegółowo rejestrowano poczynania polskie w tym zakresie.

alt

Spośród posiadanych czasopism pomorskich XIX-XX w. wymienić należy takie tytuły jak: „Kreis-Blatt für den Neustädter Kreis" (tygodnik powiatu wejherowskiego wydawany w latach 1842-1920), „Pielgrzym" (1869-1939), „Gazeta Gdańska” (1891-1939), „Drużba” (w 1905 r. stanowiąca dodatek do „Gazety Gdańskiej), „Gazeta Kaszubska" (1922-1939), „Gazeta Kartuska" (1922-1939, 1989-), „Mestwin" (1925-1934), „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego" (1928-1929, 1936-1938), „Zrzësz Kaszëbskô" (1933-1939, 1945-1947, 1992-1993), „Chëcz Kaszëbskô" (w 1933r. ukazywała się jako dodatek do „Zrzësze Kaszëbskji”), „Kaszuby" (1936-1939) i „Klëka" (1937-1939). Wszystkie one stanowią zaledwie przykład bogactwa zbiorów prasy wejherowskiego muzeum.

altalt altaltalt

alt

Ważny jest zbiór kilkudziesięciu numerów pisma „Gryf” (1908-1912, 1921-1922, 1925, 1931-1934), związanego z A. Majkowskim, a kształtującego całe pokolenia ludzi zaangażowanych w nowoczesny ruch kaszubski.

alt

Szczególne miejsce w zbiorach zajmują XIX- i XX-wieczne kalendarze, jak wydawany w Toruniu kalendarz katolicko-polski na rok 1868 „Sjerp-Polaczka", czy wydany w Kartuzach „Vjérni Naszinc. Kalędôrz dlô lëdu kaszëbskjého" na rok 1930, zredagowany w całości w języku kaszubskim.

alt

W ostatnich latach pojawiło się wiele nowych czasopism, zarówno polskich jak i kaszubskich. Obecnie niemal każda gmina, instytucja czy parafia wydaje swój biuletyn lub gazetkę, które muzeum stara się gromadzić. Zbiory pozyskiwane są poprzez zakupy w antykwariatach, na aukcjach, od wydawców i osób prywatnych. Otrzymujemy je również drogą wymiany, a często stanowią bezinteresowny dar życzliwych osób.

   Warto dodać, że dział gromadzi kwartalniki, roczniki itp. zasłużonych tytułów, wydawanych przez towarzystwa naukowe, np. w Toruniu czy Poznaniu.

Podejmowane są działania służące ochronie i konserwacji zbiorów; spora ich część poddana została ostatnio fumigacji w komorze próżniowej.

      Zbiory czasopiśmiennicze w oryginale lub w formie skanów (z uwagi na ich unikatowość i nienajlepszy już stan) użyczane są na wystawy organizowane w innych muzeach i instytucjach. Osobom prywatnym odwiedzającym Dział Literatury i Prasy udostępniamy zbiory na miejscu.

szukaj


Z naszymi zbiorami możecie się Państwo zapoznać na stronie Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej: 

www.pbc.gda.pl/dlibra 


ZAPRASZAMY SERDECZNIE!

Idea projektu powstała kilka lat temu, a obecnie jest dobrym przykładem realizacji Programu Rozwoju Produktu Turystycznego Województwa Pomorskiego. W 2006 roku, dzięki pozyskaniu środków z konkursu PRO-TUR, udało się zjednoczyć użytkowników dworów i pałaców do wspólnej akcji promocyjnej. czytaj więcej




Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko Pomorskiej w Wejherowie jest

współprowadzone i dotowane przez
Samorząd Województwa Pomorskiego



prowadzone i finansowane przez
Powiat Wejherowski


Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Pomorsko-Kaszubskiej w Wejherowie, ul. Zamkowa 2a tel. 58 736 18 21, sekretariat@muzeum.wejherowo.pl